درس اخلاق| آفات آرزوی بلند

به گزارش خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، حجت الاسلام والمسلمین سید احمد فقیهی، استاد اخلاق حوزه علمیه قم، در درس اخلاق مسجد خاتم الانبیای پردیسان، با اشاره به دو ویژگی نفس اماره به نقل از امام معصوم علیه السلام که «کثیرة العلل» و «طویلة الامل» است، اظهار کرد که یک ویژگی آن این است که وقتی انسان می خواهد کار خوبی انجام دهد بهانه تراشی می کند و وقتی می خواهد کار بدی انجام دهد هزار رقم آن را توجیه می کند.

وی خاطرنشان کرد: جنگ تبوک در تابستان بود، هوا خیلی گرم بود و راه جنگ هم خیلی طولانی بود. عده ای که می خواستند به جنگ نیایند خدمت پیامبر آمدند و عرض کردند که تابستان است و از گرما اذیت می شوند. پیامبر اکرم(ص) خودشان شرم و حیا می کردند و چیزی نمی گفتند؛ اما بلافاصله آیه قرآن نازل شد که اگر تابستان هوا گرم است و به خاطر گرمی هوا از دستور پیغمبر سرپیچی می کنید، بدانید که نار و جهنم حرارتش بیشتر است. بعضی دیگر بهانه می آوردند که خانه های ما نیمه کاره است و و بلافاصله قرآن جواب می داد که خانه های شان مشکلی ندارد!

استاد اخلاق درباره اشکال دوم نفس که طولانی کردن آرزو است، ابراز کرد: یک وقت جوانی آرزو می کند که زمین بخرد، آپارتمان بسازد و سرمایه گذاری کند خب خوب است؛ ولی پیرمردی که عمرش را کرده است، این آمال و آرزوها را برای چه می خواهد؟! حالا این یک بحث خیلی سختی است که آدم در زندگی باید برنامه ریزی داشته باشد، برنامه ریزی کار عقل است و آدم برای آینده باید پیش بینی می کند؛ اما امل (آرزو) یک پیش بینی هایی است که اصلاً محقق نمی شود. خود ابلیس طبق آیه قرآن گفت که وقتی می خواهم آدم را فریب بدهم و یکی از راه های فریب است که آنها را گرفتار آمال و آرزو می کنم!

وی در ادامه داستان ثعلبه را یاد آور شد که خدمت پیامبر(ص) آمد و عرض کرد که حضرت برای او دعا کند که خدا به او مال روزی کند. حضرت (به زبان امروزی) به او فرمودند که برو زندگی ات رو بکن، همین قدر که داری بس است و خودت را گرفتار نکن! این قدر اصرار کرد تا پیامبر(ص) دعا کرد. قرآن می گوید که این ثعلبه گفت من عهد می بندم که اگر خداوند مال و ثروت بدهد، خلاصه چه کارها بکنم. پیغمبر دعا کردند و گوسفندانش دوقلو زاییدند و آن قدر گله گوسفندانش فراوان شد که دیگر در مدینه جا نبود و مجبور شد از مدینه بیرون برود. نماد جماعت و نماز اول وقت از دستش رفت و گرفتار گوسفندداری شد. دیگر نه مسجد می آمد و نه نماز جماعت. خیلی هم ثروتش زیاد شد. روزی حضرت کسی را فرستادند که زکات گوسفندانش را بدهد ولی او امتناع کرد و گفت که مگر من یهودی هستم که می خواهید از من جزیه بگیرید!

استاد حوزه علمیه قم بیان کرد: بعضی وقت ها به تأخیر افتادن ازدواج ها به خاطر همین آمال و آرزوها است که همسری می خواهد ثروتمند باشد، خانه و ماشین آن چنانی داشته باشد. به همین هم قناعت نمی کند و اگر کسی بیاید دنبال گزینه بهتر است و یک موقع می بیند که 50 سالش شده و هنوز ازواج نکرده است.

استاد فقیهی با نقل خاطره ای تصریح کرد که شخصی فرزندش در محیط فاسدی کار می کرد و وقتی به او گفتم که او فاسد می شود، گفت که طوری نیست وقتی پیر شد توبه می کند! حالا اگر پیر نشد چه؟! خمس مالم را نمی دهم، می گویم حالا وضعم بهتر شود می دهم. اگر وضع آدم بهتر شود که سخت تر می شود؛ تا کم است، راحت تر خمس می دهد.

وی افزود: یکی از مصادیق آمال و آرزوهای طولانی این است که انسان دلش می خواهد که عمر طولانی داشته باشد. قرآن کریم می گوید که بعضی ها دوست دارند که هزار سال عمر کنند. خداوند در سوره جمعه اشاره می کند که اینها از مرگ فراری هستند و به اینها بگو که این مرگی که از آن فرار می کنید او (مرگ) که ول نمی کند و پشت سر آدم می آید. کلامی به امیرالمومنین علیه السلام منسوب است که فرمودند بدترین چیزی که بر شما می ترسم، اتباع هوا و آرزوهای طولانی است.

خبرنگار: بابک شکورزاده

انتهای پیام/