ویژه نامه ها
خبرگزاری تسنیم؛ آنچه در بلوغ سیاسی و اجتماعی جامعه ایرانی قابل توجه است، اینکه مرز اعتراضات از اغتشاشات، جداست و اغتشاشات، روندی هدایت شده در تخریب، آشوب، به خطر انداختن جان هم وطنان، آسیب زدن به اموال عمومی و امنیت ملی است. در جریان حوادث تروریستی اخیر که با میدان داری برخی از عناصر تروریست، جنایت هایی رقم خورد که در جهت روشنگری جامعه، باید بسیاری از ابعاد موضوع به خوبی بررسی شود، ضمن اینکه با تبیین چیستی شرایطِ برگزاری اعتراضات در بیان مشکلات و پرهیز از ورود جوانان به جریان مخربی که موساد و آمریکا آن را هدایت می کند باید راه را بر تکرار این حوادث مسدود کرد. در این باره خبرنگار حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم، با حجت الاسلام والمسلمین دکتر قاسم شبان نیا، مدیر گروه فقه سیاسی جامعة المصطفی و عضو هیأت علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، گفت وگویی تفصیلی داشته که مشروح آن در ذیل می آید.
تسنیم: در حوادث تروریستی اخیر، حاکمیت تجربه دیگری نسبت به مسائل سیاسی و اجتماعی و امنیتی پیدا کرد در این باره چه تحلیلی دارید؟ و ما چه تدابیر پویایی در عرصه سیاسی و امنیتی باید داشته باشیم؟
رهبر معظم انقلاب علی رغم برخی از مشکلات ملموسی که در کشور داریم، بارها با تعابیر مختلف بیان فرمودند که ما به نوک قله نزدیک شدیم؛ در این خصوص باید تحلیل های دقیقی صورت بگیرد که چگونه به نوک قله نزدیک شدیم. با توجه به دستاوردهای انقلاب اسلامی در سطح کلان تا موارد جزئی و مصداقی پیشرفت هایی داشته ایم. به تعبیر برخی از بزرگان بعد از بعثت نبی اکرم(ص) یک حکومتی شکل گرفته که پرچم ولایت علی بن ابیطالب(ع) و یا فراتر از آن اسلام ناب را بلند کرده و حکومتی به این عظمت و وسعت ما در جهان اسلام نداشته ایم، بعد از بعثت رسول خدا(ص) و اینکه حضرت آقا می فرمایند با این شرایطی که داریم به نوک قله نزدیک شده ایم، دستاوردهایی وجود دارد که باید تببین شود؛ البته که برخی از مشکلات ملموسی نیز دیده می شود که با همراهی مردم و دولت قابل حل است.
تسنیم: با توجه به همین مشکلاتی که وجود دارد به نظر شما چرا رهبر انقلاب در این باره تأکید دارند که به قله ها نزدیک شدیم؟
رسیدن به نوک قله یک اقتضائاتی دارد که هر چه از پایین به سمت نوک قله حرکت می کنیم، نفس ها بیشتر می گیرد و افراد خسته تر می شوند و اگر در این حرکت شان راسخ نباشند، خیلی ها ممکن است در این مسیر بِبُرند و از این حرکتی که به سمت نوک قله داریم در میانه راه منقطع شوند، از این رو می بینیم یک سری ریزش ها در این مسیر در میان خواص و سطح عمومی و حتی برخی از مسئولین نظام جمهوری اسلامی اتفاق افتاده است. لذا معتقد هستم یکی از وظایف مسئولان نظام جمهوری اسلامی اتخاذ تدابیر و برنامه ریزی جهت ارتقای تاب آوری مردم در این مسیر است. نزدیک بودن به قله ها، انرژی بیشتری می خواهد و به تاب آوری بیشتری نیاز است و باید متناسب با آن برنامه ریزی کنند. خواص نیز باید در این باره فکر کنند، اقتضائات اینکه ما پایین قله هستیم تا زمانی که گفته می شود به نوک قله نزدیک می شویم متفاوت است. باید امیدآفرینی کرد تا مردم نیز نزدیک شدن به قله پیشرفت و تعالی را باور کنند و همه جامعه این مسیر را ادامه دهند.
تسنیم: برای همراهی مردم با مسئولان جهت گذر از مشکلات و رسیدن به نوک قله چه باید کرد؟
در این مسیر همه مردم باید با نظام همراهی داشته باشند و ریزشی در بین مردم نباید اتفاق بیفتد؛ وقتی تصمیمی گرفته می شود که مردم آمادگی لازم برای مواجهه با آن را ندارند کارشان به اعتراضاتی کشیده می شود و در این میان با سوءاستفاده عناصری، گاهی به اغتشاشات منجر می شود. از اقتضائات رسیدن به نوک قله این است که هم مردم حواس شان به مسئولین باشد و هم مسئولین حواس شان به مردم باشد و هم آن حلقه های واسط که در فرمایش حضرت آقا آمده حواس شان باشد، چرا که حضرت آقا نقش جدی برای آن قائل هستند و باید این حلقه های واسط وظیفه خود را در این شرایط ایفا کنند.
شبکه اجتماعی مؤمنانه؛ فن آوری اجتماعی در خدمت گام دوم انقلابتسنیم: رسیدن به نوک قله چه ملزوماتی نیاز دارد؟
رسیدن به نوک قله در این شرایط، ممکن است و براساس فرمایش رهبری دور از ذهن نیست، در شرایطی که نظام استکباری و سلطه، همه نیروهای خود را برای جلوگیری از حرکت جمهوری اسلامی به سمت جلو بسیج کرده، به جهت اینکه به قله داریم نزدیک می شویم، اگر ملت ایران با موفقیت بتواند این مسیر را بپیماید، جمهوری اسلامی در اوج اقتدار می تواند به عنوان یکی از پرچمداران جبهه حق، محوریت پیدا کند. چنانکه جمهوری اسلامی در تقابل با نظام سلطه چنین جایگاهی را به دست آورده و برای اینکه این جایگاه تثبیت شود باید قدرتی را ایجاد کرد و این قدرتی است که تا به حال نظیر آن برای کشور اسلامی وجود نداشته و این قدرتی است که عظمت به اسلام و ایران می دهد و ما در این مرحله قرار داریم، در این باره باید بدانیم نظام سلطه همه تدابیر خودش را به کار خواهد گرفت و تمام عوامل داخلی و بیرونی را به کار می گیرد و و از هر زمینه ای در کشور سوء استفاده می کند و در این عرصه دشمن در کمین است، یک زمانی می گفتند فتنه هایی که دشمنان در جمهوری اسلامی شکل می دهند هر ده سال یک بار است و در دهه های قبل فتنه 77 و 88 داشتیم و در سال های اخیر هر روز باید منتظر یک فتنه جدید باشیم، دلیل آن این است که خیلی به قله ها نزدیک شدیم و باید از این مرحله عبور کنیم تا نتوانند در برابر جمهوری اسلامی و حرکت انقلاب اسلامی مقاومت کنند.
تسنیم: در این برهه مردم و مسئولان چه نقشی دارند؟
بخش زیادی از شیطنت دشمن، به دلیل این است که نمی خواهند ملت ایران به قله پیشرفت و تعالی نزدیک شود، از این رو از هر مشکل و بحثی که در جمهوری اسلامی پیش می آید سوءاستفاده می کنند در این زمینه هم مردم و هم مسئولان باید مراقبت داشته باشند، باید عملکرد و ادبیات صحبت کردن مسئولان خوب و امیدآفرین باشد، وقتی نزدیک نوک قله هستیم، ادبیات نباید از موضع ضعف باشد، ادبیات ضعیف ما را در سرازیری سقوط قرار می دهد. ادبیاتی که بگوید در حال حاضر کاری نمی توانیم انجام دهیم، با فضای جمهوری اسلامی تناسبی ندارد، از طرفی عملکرد مسئولین ما باید حداکثرترین میزان رضایت مردم را به دست بیاورند، یعنی نظام جمهوری اسلامی باید در اوج کارآمدی باشد و مردم هم باید در اوج آمادگی در صحنه حضور داشته باشند.
تسنیم: به نظر شما چه عنصری می تواند مردم و مسئولان را با یکدیگر همراه سازد؟
در این باره نیاز به حلقه های میانی و حلقه های واسط داریم، آنچه در جمهوری اسلامی مورد تأکید بسیار جدی حضرت آقاست و در این برهه می تواند نقش اساسی ایفا کند همان حلقه میانی است، در این باره ضعیف عمل کرده ایم.
تسنیم: حلقه های میانی چه عناصری را شامل می شود؟ در این باره چه تحلیلی وجود دارد؟
حلقه های واسط و حلقه های میانی، بین مردم و حکومت قرار دارند، اگر حلقه های میانی نقش خود را به درستی ایفا نکنند، فاصله بین مردم و حکومت افزایش پیدا می کند، یک جایی حکومت تصمیم درستی می گیرد اما برای مردم هزینه دارد و توجیه نیستند و با این حرکت همراهی نمی کنند چون حلقه های واسط نقش خود را به خوبی ایفا نمی کنند، یکی از این حلقه های میانی، جریان های سیاسی و احزاب هستند، متأسفانه در کشور ما کارکرد حزب و جریانات سیاسی، گاهی مثبت نیست و جریانات شب انتخاباتی هستند و منعکس کننده دیدگاه های مردم به حکومت و یا دیدگاه های حکومت به مردم نیستند و حتی گاهی خودشان در مقابل حکومت و حتی جمهوری اسلامی موضع می گیرند و مانع ایجاد می کنند، لذا می طلبد نقش خود را به درستی ایفا کنند.
بخش دیگری از حلقه های میانی متوجه ماست، حوزه علمیه به عنوان یک حلقه میانی به شمار می رود، چون مستقل از حکومت است و وابسته به بودجه دولتی نبوده و از آن طرف با بدنه مردم ارتباط وسیعی دارد، اگر حوزه های علمیه به وظیفه خود به عنوان حلقه های میانی توجه کنند می تواند بسیار کارآمد باشد، می توانند مردم را نسبت به دغدغه های جمهوری اسلامی آگاه کنند، اگر حوزه ها و روحانیت به عنوان حلقه های میانی به جهاد تبیین بپردازند بسیاری از هزینه های دشمن در ایجاد فتنه خنثی می شود، باید به نقش ارزشمند حوزه های علمیه در شناخت نظام استکبار و توطئه های دشمن توجه شود، اگر به ظرفیت حلقه های میانی در جهاد تبیین توجه می شد اغتشاشات، این هزینه سنگین را به مردم تحمیل نمی کرد.
رسانه ها نیز حلقه های میانی هستند که باید در این میدان به ایفای نقش بپردازند. حلقه های میانی باید برای تبیین مسائل سیاسی، اقتصادی و امنیتی جامعه به میدان بیایند.
قانون و اخلاق؛ از سیره علوی تا فرمان هشت ماده ای امام راحلتسنیم: درباره نقش حوزه و روحانیت به عنوان حلقه های میانی توضیح بفرمایید که در این راستا چه اقداماتی را می توانند انجام دهند؟
گاهی این نقش حلقه های میانی در حوزه، در سطح مرجعیت است که از آن یک انتظاری می رود و در سطح فضلا و طلاب فاضل حوزه علمیه و یا طلاب عادی و یا مبلغ و فعالین مراکز تخصصی حوزوی هر یک وظایفی به عنوان حلقه های میانی دارند، آن قشری نخبگانی کشور در حوزه های علمیه و دانشگاه ها نیز نقش حلقه های میانی را دارند. باید در این مسیر به برخی از موانع نیز توجه داشت، نکته جدی این است که ما آن مقداری که حضرت آقا می فرمایند باید به مرحله دولت اسلامی می رسیدیم و اینکه هنوز نرسیدیم بسیار قابل تامل است. حضرت آقا مرحله بعدی را رسیدن به تمدن اسلامی می دانند، بنده تصور می کنم یکی از موانع جدی حرکت ما، وجود تفکر سکولار است که امروز در جاهای مختلف چنبره انداخته و در مراکز علمی و سیاسی دیده می شود. حوزه از زمان پهلوی از صفر تا صد نظامش، سکولار بود و ما از آن توقعی نداشتیم، بعد از پیروزی انقلاب، سکولاریسم افول پیدا کرد، اما ریشه کن نشد همان اندازه که در جاهای مختلف حضور دارد و ریشه کن نشده، آسیب زاست، این مانع اسلامی سازی علوم انسانی می شود. برای اینکه حوزه علمیه به درستی بتواند نقش خود را ایفا کند، باید از تفکر سکولار فاصله بگیرد. گاهی حتی مرکز تخصصی می بینیم در حوزه علمیه با هدف اسلامی سازی علوم انسانی، فعالیت هایی آغاز می شود، اما نتیجه را احساس نمی کنیم چون موانع جدی وجود دارد. البته مقاومت هایی هم در برابر اسلامی سازی علوم انسانی وجود دارد برای مثال اقتصاد اسلامی ما به نتیجه نمی رسد، چون بانکداری و اقتصادمان مشکل دارد و عده ای اجازه نمی دهند اقتصاد اسلامی سر بلند کند. حوزه و رسانه بخش مهمی از حلقه های میانی و رابط بین مردم و مسئولانند.
تسنیم: برای واکاوی این موضوع بفرمایید چه موانع جدی در مورد تحقق اسلامی سازی وجود دارد؟
رهبر معظم انقلاب فرمایشی دارند که یکی از عوامل موفقیت غربی ها در این بود که فلسفه و آن مباحث بنیادین را امتداد دادند و برای حل مسائل جامعه از آن استفاده می کنند، متأسفانه ما در مباحث تئوریک گرفتار شدیم و این مباحث ما به حوزه عمل سرایت نمی کند و ما نتوانستیم در این عرصه ها موفق باشیم، بخشی از مشکل نیز از خود ماست، در حالی که مبانی جدی در مسیر اسلامی سازی وجود دارد، اما تفکرات سکولاریسم پنهان دیده می شود. در دورانی اسلام مارکیستی مطرح بود و در دوره ای اسلام التقاطی و امروز نیز اسلام لیبرالی مطرح است، گاهی تصورها از اسلام ناب درست نبود و درکی از ماهیت انقلاب اسلامی وجود نداشت. و اگر یک جایی ماهیت انقلاب برای خیلی ها روشن شده بود اما متناسب با وضعیت انقلاب رو به جلو نرفته است، انقلاب ما مراحلی را پشت سر می گذارد، رهبری گفتند در مرحله گام دوم انقلاب هستیم، این در حالی است که مطالعات و تجویزات ما با مرحله گام اول انقلاب، تفاوتی پیدا نکرده است. گام دوم انقلاب می توانست منشأ حرکت سیاسی و اجتماعی و علمی شود؛ من معتقدم حرکت علمی شکل نگرفته است و باید جمهوری اسلامی خود را با آن منطبق کند. جمهوری اسلامی در گام اول انقلاب جمهوریت یک اقتضائاتی داشت و در گام دوم اقتضائات جدیدی پیدا می کند. بسیاری از فعالیت علمی ما، کتابخانه ای است و ناظر به میدان نیست، خودمان و آثارمان و تدریس مان ناظر به تحولاتی که در انقلاب اتفاق افتاده نیست و صحبت های ما در برخی از جاها در حد شعار است.
تسنیم: در خصوص جهاد تبیین چه کوتاهی هایی وجود داشته است؟
وقتی رهبر انقلاب موضوع جهاد تبیین را مطرح فرمودند، تصور عده ای این بود که برای آن باید بودجه تعیین و همایش برگزار شود، در حالی که این گونه نیست و باید کاری جدی و اثرگذار انجام دهیم؛ اگر جهاد تبیین به خوبی در جامعه اتفاق می افتاد اغتشاشات1401 اتفاق نمی افتاد، زیرا جهاد تبیین می توانست در میدان اثر بگذارد، در سال جاری هم عدم توجه به جهاد تبیین باعث بروز مسائلی منجر به اغتشاشات شد، ما در ارتباط با جهاد تبیین در خصوص اصناف کاری نکرده ایم و از لایه های اجتماعی فاصله داریم، حضرت آقا گلایه هایی داشتند که در اغتشاشات1401 افرادی که موظف بودند در این زمینه جهاد تبیین کاری کنند به وظیفه خود عمل نکردند و اگر عمل می کردند در جریانات اخیر هزینه نمی دادیم. بازاریان ما، انقلابی و اهل مسجد هستند و مشکلی با انقلاب ندارند، ما برای کاسب انقلابی تبیین نکردیم که در این شرایط چگونه اعتراض کنند، ما در بحث حکمرانی نظام جمهوری اسلامی باید متناسب با شرایط گام برداریم. نظام استکباری تمام ابزار خود را برای براندازی جمهوری اسلامی بسیج کرده و باید ببینیم با بازاری و اصناف چطور باید حرف بزنیم و با دانشگاهی و اساتید چگونه حرف بزنیم.
تسنیم: برای اینکه حاکمیت بتواند با اقشار مختلف به خوبی سخن بگوید چه سازوکاری نیاز است و در این باره چه راهکاری وجود دارد؟
ما در این باره ادبیات گفت وگو ایجاد نکرده ایم و روش ها سنتی است، ما قشر خاکستری جامعه را به حال خودشان رها کردیم، ما با سلبریتی ها حرف نزدیم، برخی از آنها بیمار هستند و برخی نیز مغرضند و از دشمن بودجه و خط می گیرند؛ اما برخی در دامان انقلاب بزرگ شدند و ما نتوانستیم هوای اینها را داشته باشیم تا تحولی اتفاق بیفتد، ما صحنه را نشان ندادیم که نزدیک به قله هستیم، امید ایجاد نکردیم، ما ممکن است طلبه فریب خورده هم داشته باشیم که تحت این فضاها قرار بگیرد و در دام دشمن بیفتد و سره را از ناسره تشخیص ندهد، امام خمینی(ره)، مردم جامعه را بخش مهمی در تحقق اهداف برمی شمرد، گاهی برخی از مسئولان، فقط موقع انتخابات به سراغ مردم می روند و در دیگر ایام حضور ندارند. حلقه های میانی باید برای مردم تبین کنند.
تسنیم: در مورد نقش رسانه ها به عنوان حلقه های میانی بفرمایید.
صدا و سیما و رسانه های ما حلقه های میانی ما هستند و باید برای مردم، مسائل را تبیین کنند، حوزه نیز می تواند از طریق رسانه، حلقه های میانی خوبی را ترسیم کند، برخی از رسانه ها، براساس نیازهای جمهوری اسلامی وارد میدان نمی شوند، ما نیز گاهی همه چیز را به صدا و سیما محول می کنیم، مگر صدا و سیما چقدر توان و بودجه دارد.
تسنیم: یکی از راهکارهای مهم را اسلامی سازی برشمردید. در این باره چه تحلیلی وجود دارد؟
باید بیش از گذشته به اسلامی سازی اهمیت دهیم، نظام بانکداری ما اسلامی و ایده آل نیست و باید آسیب شناسی کرد، باید دید چرا برخی از فسادها، وقتی اتفاق می افتد یک سر آن در بانک ها پیدا می شود، چرا نتوانستیم برای این، راه حلی ارائه دهیم، در مورد اسلامی سازی به نظر می آید مطالعات ما ناظر به میدان نیست و حضورمان باید حضور میدانی باشد، رابطه ما با کاسب و اصناف و کسبه بهتر از قبل باشد.
حوزه پیشرو نیازمند رشد علمی روزآمد و حضور تمدن ساز استتسنیم: نقش حوزه های علمیه در رفع این مشکلات چیست؟
حوزه های علمیه معمولا در درون بازار شکل می گرفته و بسیاری از ساختمان های آنها در بین بازار بوده و اصلا کتاب مکاسب را داشته ایم که کتابی مهم برای طلاب است و حوزه ها با تولید علمی خود، دغدغه ها را رفع می کردند، ما مقداری در این باره فاصله گرفتیم، باید از طریق رسانه، نقش خود را به خوبی ایفا کنیم، بزرگان حوزه باید طبق رسالت خود به میدان بیایند، امروز نظام سلطه با همه تجهیزاتش به میدان آمده و ما با حداقل نیرو در میدان هستیم، فقط بچه های بسیج و نیروی انتظامی در میدان هستند و هزینه را باید بپردازند و بخشی از کاری که مسئولیت اش با ما بوده را نتوانستیم انجام دهیم.
تسنیم: چگونه می توان از ظرفیت مردمی در جهت رفع مشکلات بهره گرفت؟
ما نباید در مورد مشکلاتی که وجود دارد از مردم گلایه کنیم، گاهی ما به مردم طعنه می زنیم خودتان رأی دادید! مردم ما طبق فرمایش امام خمینی(ره)، با مردم صدر اسلام بسیار متفاوت هستند و قابل مقایسه نیست، ما در کجا می توانیم این مردم را پیدا کنیم، در راهپیمایی 22 دی تخمین زده شد 25 میلیون نفر در این راهپیمایی ها در سطح کشور شرکت کردند؛ مردم پای انقلاب ایستاده اند، اکثریت نیز از قشر ضعیف جامعه هستند، اینها نعمت است، باید هوای این مردم را داشته باشیم، اگر رهبری می فرمایند جهاد تبیین، باید کارآمدی های نظام را برای این مردم بازگو کنیم، مسئولان نباید بگویند نداریم و نمی شود، باید خدمات جمهوری اسلامی به چشم بیاید، این همه کار باید انجام شود، از آن طرف در مشکلات اقتصادی باید با مردم همدردی کنیم، ما نباید فساد و بی کفایتی برخی از مسئولان را توجیه کنیم، باید با رانت و فساد و اختلاس برخورد شود، بخشی از مشکلات ناشی از تحریم هاست و بنده می پذیرم و بخشی از مشکلات از ادبیات خود ماست که از موضع ضعف حرف می زنیم و برخی نیز به دلیل ناکارآمدی برخی از مسئولان است. نباید حتی در منبر و مساجد از ضعف حرف بزنیم، باید این را القا کنیم که به نوک قله نزدیک می شویم و باید امید دهیم.
تسنیم: امیدآفرینی به خصوص از سوی حوزه و روحانیت تا چه میزان می تواند در جهت پیشرفت کشور موثر باشد؟
در جنگ 12 روزه، در حالی که در نخستین روز آن یعنی روز جمعه فرماندهان نظامی ما را زدند و اسرائیل نقاط مختلف کشور را زده بود سامانه ها را با جنگ سایبری از کار انداخته بود، رهبر معظم انقلاب با مردم صحبت کردند و حتی یک کلمه، عرض تسلیت در فرمایش حضرت آقا نبود و فرمودند در جنگ هستیم و شرایط عزاداری نیست؛ این گونه باید به میدان آمد و امید داد. ببینید حضرت آقا چقدر هنرمند است و با چند کلمه ورق را برگرداند و فضای جنگ را مدیریت کرد و انتصاباتی انجام شد و در جنگ 12 روزه با امید پیروز شدیم، من معتقدم اگر با مردم از دریچه امید حرف بزنیم و مسائل را تبیین کنیم، بخش زیادی از مشکلات حل شدنی است.
تسنیم: در فقه سیاسی شیعه مردم چه جایگاهی دارند؟
حکومت اسلامی حکومتی است که ولی خدا از ناحیه خدا مسئولیت دارد و ولایت از ناحیه خدا به او داده شده؛ اما در این حکومت الهی مردم نقش زیادی دارند، مردم در حکومت معصوم اگر حضور نداشته باشند، آن حکومت محقق نمی شود، اگر مردم همراهی نکنند، حکومت استمرار پیدا نمی کند، نقشی که مردم در استمرار جمهوری اسلامی دارند بسیار حیاتی و مهم است، مردم در رشد حکومت اسلامی مؤثر هستند، همچنین بعد نظارتی از جانب مردم مهم است، برای این نظارت البته باید فکری جدی داشته باشیم، این هم در قالب امر به معروف و نهی از منکر تحقق پیدا می کند، قطعا فساد در نظام جمهوری اسلامی سیستماتیک نیست و اهتمام مسئولان این است که جلوی فساد را بگیرند، گاهی اتفاق می افتد باید روزنه ها را ببندند، باید نقش نظارتی مردم حفظ شود.
تسنیم: اعتراض و امر به معروف و نهی از منکر با اغتشاش تفاوت هایی دارد، در این باره بفرمایید.
یک بخشی از نظارت در جمهوری اسلامی پیش بینی شده اگر در جایی تخلف صورت گرفت می توان گزارش داد، ما نهادهای نظارتی مهمی داریم، جمهوری اسلامی نیز باید این ظرفیت را به طور گسترده فراهم کند تا بعد نظارتی جامعه افزایش یابد. یعنی مسیری برای انتقال دیدگاه ها به مسئولان باشد، لزوما نیاز نیست اعتراض در خیابان ها باشد می تواند از طریق سامانه هایی به گوش مسئولان برسد. از طرفی باید مردم و کسبه احساس کنند که دولت و مجلس و کل حکومت اسلامی حرف آنها را می شنود، اگر احساس کنند حرف شان را حکومت می شنود احساس آرامشی به آنها دست می دهد و در جایی همین ها ممکن است راه حل هایی داشته باشند. از طرفی دولت و مجلس و قوه قضائیه باید جوانب را ببینند تا در روند اعتراض سوء استفاده نشود و مردم بیایند حرف های خود را بزنند.
از یک طرف حکومت اسلامی یک وظیفه ای نسبت به این مسأله دارد و آن امر به معروف و نهی از منکر است، انتقاد از مسئولان باید در جایی بروز و ظهور داشته باشد ضمن اینکه وجود دارد و باید تدبیر شود تا منجر به سوء استفاده نشود. نباید اعتراض به ضد خودش تبدیل شود و منتهی به اغتشاش شود و امنیت اقتصادی جامعه و بازار را بر هم بزند که به نفع هیچ کس نیست.
اغتشاش امنیت بازار را به هم می ریزد و موجودیت بازار را به مخاطره می اندازد، وقتی کسانی، بازار را آتش می زنند، بورس را به سقوط می کشاند و امنیت اقتصادی را به خطر می اندازد، اینکه ارز و طلا، نوساناتی دارد و کاسبان و مردم ناراضی هستند، به حق است اما باید مراقب بود تبدیل به اغتشاش نشود، ما در فقه و مکتب اهل بیت(ع) برای اعتراض مردم نیز پیش بینی هایی داریم، امر به معروف و نهی از منکر و گلایه بر حکومت اسلامی شرعا مجاز و وظیفه مردم است و برخی از نهادها این کار را انجام می دهند، مردم نیز نسبت به حکومت وظیفه دارند اما باید مراقب باشند همین فقهی که برای امر به معروف و نهی از منکر انتقاد و اعتراض از دلش بیرون می آید، برای آن یک مرز و حدودی قائل است، لذا محارب و مفسد فی الارض و بغی داریم. برخی در اغتشاشات، جنایت کردند و افراد بی گناه را به قتل رساندند. برخی از فقها می گویند اگر سازماندهی شده علیه حکومتی بپاخیزند اینها حکم باغی را دارند، لزوما هم نباید اسلحه داشته باشند همین که حرکتی شکل دهند برای تضعیف حکومت اسلامی، دود آن هم به چشم مردم می رود حکومت اسلامی باید قوی باشد تا با قدرت رفاه و امنیت مردم را تأمین کند.
تسنیم: با توجه به اینکه اعتراضات اخیر، با گلایه هایی از سوی اصناف آغاز شد در این باره چه راهکاری برای پیگیری مطالبات این عزیزان وجود دارد تا قبل از اعتراض، بتوان در جریان مسائل اقتصادی آنها قرار گرفت؟
یک اتاق فکری می توانیم در داخل اصناف داشته باشیم که نظر بدهند مثلا برای قشر طلاب هم اتاق فکر برای تصمیم گیری می تواند شکل بگیرد، این اتاق فکر، خرد جمعی ایجاد می کند و نکاتی جمع بندی شده را در اختیار مسئولان قرار می دهد، مانند مجلس خبرگان که آقا ترتیب دادند که حتما عده ای باشند که صرفا فکر کنند. متأسفانه به نظر می رسد برخی از مسئولان از مردم فاصله گرفته اند اگر صادقانه با مردم حرف بزنند، مردم احساس می کنند بخشی از مشکلات حل شده است، و با این شرایط احساس می کنند اگر حرف بزنند خیلی از مشکلات تحملش برایشان آسان تر می شود تاب آوری شان افزایش پیدا می کند.
یک نوع حکم اولیه این است؛ اگر کسی علیه حکومت اسلامی اقدامی انجام داد که منجر به ضعف حکومت شود و حرکت سازماندهی شده باشد مصداق محاربه است کسی که به نیروی انتظامی ضربه می زند به حدی که منجر گرفته شدن جانش می شود مأمور تأمین امنیت را از بین می برد این دیگر توجیه ندارد بحث حد بندی است که حکم اینها مشخص شود اینها را از اعتراض جدا کنیم و اعتراض هم شرایطی دارد، اعتراض هم شرایطی دارد که منجر به سوءاستفاده نشود اما اعتراض و انتقاد مشروع است و فقط نباید منجر به ضد خودش نشود. از این سمت هم باید مراقب بود به اغتشاش کشیده نشود در این مرحله نظام باید با عناصر تروریست مقابله کند، حکومت اسلامی و ولی فقیهی که در راس حکومت قرار گرفته مانند پدر جامعه است و سعی دارد کمترین تلفات را داشته باشد، وگرنه از روز اول می توانستند حکم دهند و روی افراد آشوبگر سلاح بکشند، معترضین باید راه خود را از اغتشاش گران جدا کنند و مرزبندی ها باید مشخص شود.
تسنیم: ملت هوشیار ما، اغتشاشات را با حضور گسترده خودش در 22 دی ماه محکوم کرد، به نظر شما در برابر ابعاد حقوقی و اجتماعی محکومیت اغتشاشگران چه رویه ای باید در پیش گرفته شود.
در این دوره یک عده فهمیدند رژیم صهیونیستی و آمریکایی برای براندازی جمهوری اسلامی، نقشه ای جدی دارند و به صراحت اعلام می کنند که ما صحنه را مدیریت می کنیم و امید دارند کسی خود را در این جبهه به آنها معرفی کند و در راستای دستورات دشمن، بانک ها و مجموعه های عمومی و شخصی و دولتی را آتش بزند که هر کدام مصداق روشنی از اغتشاش است، در این زمینه هم نظام رأفت خود را نشان داد و بعد از هشدار حکم ثانویه و اولیه مبنی به محاربه را داد، حاکم اسلامی و ولی فقیه در تلاش است که اغتشاش هم کمترین هزینه را داشته باشد، لذا از موضع رأفت وارد می شود ولی عده ای این موضوع برایشان منشأ سوءاستفاده می شود در این جا اگر حکم ثانویه تکرار شود جای خود را به حکم اولیه و حکم محاربه می دهد.
ما متأسفانه محدوده و قلمرو این قوانین فقهی را نگفته ایم و تبیین نکرده ایم. در جمهوری اسلامی نیز ضابطه وجود دارد هر چند در دوره های قبلی تعدادی به مجازات رسیدند منتها به خاطر مصالح حکومت اسلامی برخی شامل رأفت شدند؛ اما در جایی که کشته سازی و ترور وجود دارد دیگر باید قاطع رفتار کرد. این جاست که کسانی که تصمیم می گیرند، در این راستا باید بر قواعد فقهی را تسلط داشته باشند، گاهی یک حکم با حکم دیگری تزاحم پیدا می کند این جا حاکم اسلامی کار سختی دارد و بحث تعارضات و تزاحمات مطرح است که باید بتواند تدبیر کند.
تسنیم: از همراهی شما استاد عزیز در گفت و گو با حوزه و روحانیت خبرگزاری تسنیم سپاسگزاریم.
خبرنگار: حمیده زند
انتهای پیام/
